Cumartesi , 29 Eylül 2018

ev » Genel » Prof.Dr.MAHMUT ÇÖHREGANİ

Prof.Dr.MAHMUT ÇÖHREGANİ

GÜNEY AZERBAYCAN TÜRKLERİ'NİN ÖNDERİ

Mart 18, 2015 12:06 pm by: Kategori: Genel, Kim Kimdir? Yorum bırakın A+ / A-

MAHMUT ÇÖHREGANİ.docx İÇ

MAHMUT ÇÖHREGANİ

İran’da yasayan Türk toplumun günümüzdeki mücadelesinde Dr. Mahmut Ali Çöhreganlı önderliğindeki GAMOH partisi öne çıkmaktadır. Dr. Mahmut Ali Çöhreganlı 1958 Yılının Mart ayında Güney Azerbaycan’ın Çöhregan kasabasında dünyaya gelmiştir. Babası Babahan, annesi ise Hanım’dır. Mahmut Ali Çöhreganlı Güney Azerbaycan’ın çağdaş tarihinin unutulmaz şahsiyeti; Üç büyük inkılap hareketinde de (1905-1911 Meşrutiyet inkılabı, 1919-1920 Hiyabani Hareketi, 1945-1946 Azerbaycan Milli Hareketi) çok önemli rolleri olan, Meşrutiyet inkılabında Tesuc bölge sorumlusu, Hiyabani döneminde Müşavir ve Hoy , Salmaz , ve Sebuster bölgeleri sorumlusu Settarhan ’ ın torunudur. Öğrenim yaşamına Çöhregan Kasabasında bulunan Caferi İlkokulu’nda başlamış olup, 1974 yılında Tesuc şehrindeki Cami adındaki ortaokula devam etmiştir. Daha sonra Maragha Şehrinde Pedagoji okumuştur. Öğretmen yetiştiren bu örgenim kurumunu bitirdikten sonra 1977 yılında askeri öğretmen olarak askeriyede görevlendirilmiştir. 1979 yılında askerlik görevini bitirerek Sebuster Bölgesindeki ilkokullarda öğretmenlik görevine başlamıştır.1984 yılında üniversite sınavına girerek Tebriz Üniversitesi Fars Dili ve Edebiyatı bölümünü kazanmıştır
1988 yılında Fars dili ve edebiyatı bölümünü yüksek dereceli olarak bitirmiş ve 1989 yılında Meshedin Firdevsi Üniversitesi Umumi Dil Fakültesinde öğrenim görme hakkını elde etmiştir. 1990 yılında Tahran’da bulunan Terbiyet Öğretmen Fakültesinde çalıştığı için o üniversiteye atanmış ve iki yılda burada öğrenim gördükten sonra 1992 yılında hazırladığı tezi, ‘Fars dilinde Türk sözleri’ ile yüksek lisansını almıştır. Tamamlamış olduğu yüksek lisans programı İran’daki öğrenim hayatının sonunu teşkil etmektedir. 1993 yılında Azerbaycan Milli Akademisi’ne başvurarak Filoloji doktorluğu ve Filoloji İlmi Profesörlüğü unvanını almayı başarmış olan Mahmut Ali Çöhregani ’ n i n 2003 yılında Bakü Devlet üniversitesinden de fahri doktorluk unvanı almış bulunmaktadır
1979 yılında Şebuster Bölgesindeki ilkokullarda öğretmenlik görevini yaparken bölge halkını örgütleyerek Şeriatmedari önderliğindeki Müslüman Halk Hareketini desteklemiştir. Öğretmenlik yaptığı sırada yasak olmasına rağmen Türk dilinde eğitim vermiştir. Halen Amerika Birleşik Devletleri’nde yaşayan Çöhregani mücadelesine GAMOH çatısı altında devam etmektedir. Güney Azerbaycan Milli Hareketi’nin temelleri 1991 yılında Çöhregani tarafından atılmış olup, hareketin örgütlü bir yapı alması 1994 yılında gerçekleşerek İran’da bulunan üniversitelerin ve çeşitli kültürel derneklerin desteğini kazanmıştır. 1995 yılında Çöhregani ’nin Tebriz’den milletvekili aday olması ve Tebriz’den 600,000 oy kazanmasına rağmen Dr. Çöhreganlı Tahran Parlamentosuna girememiştir. Tahran ve Tebriz’in çeşitli üniversitelerinde Türk dili ve edebiyatı kursları açıp öğretmenlik yapmıştır. 1995-96 senelerinde yapılan Tebriz milletvekilleri seçimlerinde Çöhregani bütün konuşmalarında ve demeçlerinde İran’da milyonlarca Türk’ün yaşadığı ve İran İslam Cumhuriyetinin ana yasasının 15, 19, 48. maddelerinde yazılmasına rağmen, kendi ana dilinde okuyup ve yazma hakkına sahip olmadığı üzerinde durmuştur. Seçimler sırasında Çöhregani Tebriz’de Türk Milleti’ne seslenerek söyle demeç vermiş: “Eğer haklarımızı ve istediklerimizi Tahran rejimi vermezse, hazırım babam Settarhan ’ ın çekmelerini (çizmelerini) giyip milletimle beraber Tahrana kadar gitmeye!”
Sene 1995’ten sonra Çöhregani İran rejiminin çeşitli baskılarına maruz kalmaya başlamıştır. Yüksek sayıda oy kazanmasına rağmen Tahran parlamentosuna girişi engellenen Çöhregani ’ye destek için Türkler tarafından Güney Azerbaycan’ın çeşitli şehirlerinde mitingler ve gösteriler yapılmıştır. Aynı günlerde yüzlerce Güney Azerbaycan Türk’ü Tahran rejimi tarafından yakalanmış olup pek çoğu sürgün edilmiştir. Tahran rejimi Çöhregani’yi aylarca hapse mahkûm etmiştir. Hapishanede gördüğü işkencelerden dolayı kalp krizi ve beyin kanaması geçirmiştir. Tahran ve Tebriz üniversitelerinde profesörlük görevinden istifa ettirilmiş ve emekli edilmiştir. Azerbaycan ve Türk medyasında konu olan olaylar sonrasında Avrupa’da yasayan Azerbaycan Türkleri Tahran rejiminin uygulamalarına çeşitli şehirlerde protesto mitingleri düzenlemişlerdir. Olaylar Avrupa Parlamentosunda da ele alınmıştır. Birleşmiş Milletler ’ in dönem başkanı Kofi Annan İran dini lideri Hameney ’e Dr. Çöhreganlı ‘ nın serbest bırakılması hususunda mektup yollamıştır
10 Eylül 2001’de Güney Azerbaycan Ulusal Uyanış Hareketi (GAMOH), yargılanmak üzere İran devrim mahkemesine çağrılmıştır.

Olaylar sonrasında Güney Azerbaycan Milli Oyanıs (Uyanıs) Hareketi (GAMOH) resmen Çöhregani liderliğinde sene 1997’de insan hakları çerçevesinde ve demokratik platformlarda Milli mücadelesini sürdürmeye devam etmiştir. GAMOH yıllardır Güney Azerbaycan’ın milli birliği, milli özgürlüğü, demokratlığı ve kalkınması yönünde mücadele eden bir milli siyasi teşkilattır. Çöhreganlı 2001 yılında tedavi olmak ve çeşitli görüşmelerde bulunmak üzere İran’ı terk etmiş ve Azerbaycan, Türkiye, İsveç, Almanya, Danimarka, Fransa, Amerika’da çeşitli siyasi partiler ve Avrupa parlamentosu nezdinde görüşmelerde bulunmuştur. Çöhreganlı, yaptığı temaslarda, ağırlıklı olarak İran yönetiminin Türkler’e yönelik insan hakları ihlallerine değinmiştir.
GAMOH lideri Mahmut Ali Çöhreganlı, Mart 2002’de Bakü ve İran’daki Türk mücadelesinin İran şovenizmi ve ayrımcılığına karsı savaşmak amacını güttüğünü, Türkler ’in tam kültürel haklara sahip olması gerektiğini belirtmiştir. Ayrıca Çöhreganlı, tarih boyunca Azerbaycan Türkleri ’nin maddi ve manevi gelişmesine karşı oldukları için Ermeniler’i ve Ermenistan’ı kınamıştır. İran’ın Ermenistan’la yakın ilişkilerini eleştiren Çöhreganlı, ”Dağlık Karabağ, güney ve kuzey diye ayrılmadan birleşik Azerbaycan’ın bir parçasıdır. Cesur uluslar, kendi sınırlarını kendileri belirlediler. Güney Azerbaycanlılar her zaman bu dava için kendilerini feda etmeye hazırdır” demiştir. Çöhreganlı, Azerbaycan’da bulunduğu süre zarfında,Türk Milliyetçiliği ile bilinen eski Azerbaycan Cumhurbaşkanı Ebulfez Elçibey’in mezarı ile Şah’ın birlikleri tarafından ezilmeden önce bir yıl kadar (1945-46) bağımsız kalan “Demokratik Azerbaycan Cumhuriyeti” lideri Cafer Pişeveri’nin mezarını ziyaret etmiştir. Pişeveri’nin mezarı başında Çöhreganlı, “Azerbaycan’ın düşmanları şunu iyi bilmeliler! Biz uyanıyoruz ve Güney Azerbaycan uyanıyor” demiştir.

Prof.Dr.MAHMUT ÇÖHREGANİ Reviewed by on . MAHMUT ÇÖHREGANİ İran’da yasayan Türk toplumun günümüzdeki mücadelesinde Dr. Mahmut Ali Çöhreganlı önderliğindeki GAMOH partisi öne çıkmaktadır. Dr. Mahmut Ali MAHMUT ÇÖHREGANİ İran’da yasayan Türk toplumun günümüzdeki mücadelesinde Dr. Mahmut Ali Çöhreganlı önderliğindeki GAMOH partisi öne çıkmaktadır. Dr. Mahmut Ali Rating: 0

Yazı hakkında yorum yap

1
scroll to top